دعای باران در روستا ها به صورت نمایش« گلی » نیز اجرا می شود . که چند نمونه آن در پی خواهد آمد

گلی

نمایشی است که در اواسط پاییز یا اوایل زمستان ، در صورت دیر کرد باران اجرا می شود . بدین صورت که شخصی را لباس مضحک می پوشانند و او را در محل می گردانند و شعر هایی می خوانند که در مناطق مختلف صورت های متفاوتی دارد . یک نمونه آن که در دشتستان اجرا می شود چنین آغازی دارد :

های گلیه      -  شاخ زریه

امشو خونه ی – کاید علیه 

های گلیه     های گلیه       های گلیه     های گلیه

نمونه دیگر بدین طریق است که مردی را لباس زشت و مندرس برتن می کنند و صورتش را سیاه کرده و با بستن شاخ وبرگ درخت خرما به لباس وی به دنبالش به راه می افتند و نیز مرد دیگری را به عنوان عیال گلی که « کوسه » نام می گیرد در هییت زنی در می آورند و پشت سر گلی ( شوهرش ) به راه می اندازند و در حالیکه گلی می رقصد و ادا واطوارو لودگی از خود در می آورد و گاهی نیز زن خود را دراز کش میکند که ... ولی انبوه جمعیت او را به جلو می راند و باز گلی به اداهای قبلی خود ادامه می دهد و در کوچه های محل گشت می زند . همراهان گلی برای آن که مردم محل را خبر از آمدن گلی به در خانه هاشان کنند چنین می خوانند :

گلی گلینا ، هو هو                  شاخ زرینا     هو  هو

گلی ما چه زشتن                  بارون تپ درشتن

گلی اومدن در خونه تو         سی خاطر جومه کهنه تو

دم در خاریت  وراده          رسمی سی خود قرار اده

گلی ما مطل   نکه              توبره خالیش پرو که

گلی مال شاه ...                   بارون رحمت الله

همراهان در حالیکه گلی پیشتاز آنان است با خواندن ترانه آهنگین فوق خانه به خانه سر می زنند جهت جمع آوری آذوقه « شله گندمی » . به در هر خانه ای که می رسند یکی از افراد آن خانه ، و از پشت بام ، پیاله ای آب را بر روی گلی و همراهان او می پاشد . با پاشیده شدن آب ، آنان بلادرنگ میگویند :

 نه اوبی بارون بی 

شرح مراسم

 « قبله دعا رفتن » یا انجام مراسم باران خواهی مردم بوشهر ، به رسوم گذشته ایرانیان پیش از اسلام پیوند می خورد و توان گفت که ... «‌ظاهرا این رسم بازمانده پرستش «‌آناهیتا »‌الهه بارندگی و آبیاری ایرانیان باستان است . که پس از رواج اسلام دگرگونی پذیرفته است .

        درفصل پاییز دهاتیان منتظر باران عقربه و بارانی که در برج عقرب  می آید هستند . بعضی سال ها باران عقربه به طول می انجامد و بسا می شود که از عقرب گذشته تا برج قوس  هم باران نمی آید . دهاتیان مضطرب می شوند . حق هم دارند زیرا عهده دار معاش آنان زمین است که مستلزم باران می باشد . این است که متوسل می شوند به طلسم و افسونی که معمول به آن هاست و تقریبا مستجرب است . بدین معنی که پس از اجرا آن مراسم غالبا اتفاق افتاده که باران آمده است . بدیهی است این مراسم گرچه به صورت ظاهرا بازیچه می نمایند ولی با استدعاهای عمومی توام است که به درگاه خدا استغاثه می نمایند . لذا ممکن است که مقرون به اجابت گردد .

[ دهقان بوشهری ] هر سال ، مخصوصا در دو برج میزان و عقرب دیدگان پیر امید خود را به آسمان می دوخت و در انتظار فرود باران می نشست . چون به تجربه آموخته بود که باد « قوس » ( یا کوس Kows = باد جنوبغربی ) نوید  آور ابر باران زا بوده و پایان دادن به محنت ایام را می رساند . به محض وزش باد قوس ، بارقه امید بر دلش می درخشید و با امید واری کامل این جمله ی اسغاثه گونه را بر زبان می آورد :

یا لله قوس  ... ، یا لله بارون

   کلام دعا گونه وی ، به نوبه خود کودکان را به یاد آن می انداخت تا طبق رسوم هر ساله ، به کوچه بوند و هر آن چه در دل والدین می گذرد ، با فریادی رساتر چنین سر بدهند :

یالله قوس ، یا لله بارون -  یالله قوس ، یا لله بارون

مشت جوی داشتیم ،

سر تلی کاشتیم ،

یالله تو بزن بارون سی مای عیال دارون

یالله تو بزن بارون سی مای عیال دارون

منطقه مورد مطالعه

      استان بوشهر با مساحتی در حدود 231617 کیلو متر مربع بین 27 درجه و 14 دقیقه تا 30 درجه و 16 دقیقه عرض شمالی و 50 درجه و 6 دقیقه تا 53 درجه و 58 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ در جنوب ایران واقع گردیده است . این استان از شمال به استان خوزستان و قسمتی از استان کهگیلویه و بویر احمد ، از جنوب و مغرب به خلیج فارس و قسمتی از استان هرمزگان و از مشرق به استان فارس محدود می گردد . 

        آب وهوای استان بوشهر

        عوامل متعددی از جمله کمی ارتفاع ، قرار گرفتن در محدوده ی عرض های جغرافیایی پایین ، مجاورت با دریا ، وزش باد های گرم جنوب غربی و باد های گرم ومرطوب دریایی و عبور پاییزی زمستانی سیکلون های سودانی و مدیترانه ای تعیین کننده وضعیت اقلیمی منطقه می باشد .

     این منطقه به دلیل نزدیکی به خط استوا و کمی ارتفاع به طور کلی دارای آب وهوای گرم (از نوع بیابانی کناره ای ) است . که در داخل استان گرم خشک و در سواحل نمناک است . حداکثر مطلق دمای سالانه استان 5/52 درجه سانتی گراد و حداقل مطلق درجه حرارت به 1- درجه سانتی گراد می رسد . میانگین دمای سالانه بوشهر 7/25 در جه سانتی گراد است . تغییرات فصلی درجه حرارت نیز تابع تغییر تابش خورشید، در طول سال است . اختلاف درجه حرارت در ماههای زمستان و تابستان نسبتا زیاد و حدود 2/19 درجه سانتی گراد است . بین فصول زمستان و پاییز و بهار وتابستان اختلاف کمتری مشاهده می شود . میانگین بارش سالانه استان بوشهر 220 میلی متر است ، این بارندگی ها در فصول پاییز و زمستان روی می دهد ، به طور کلی استان بوشهر 6 ماه از سال گرم ، دو ماه تقریبا معتدل و حدود چهار ماه از سال معتدل تا گرم می باشد . نم موجود در ساحل ، این دما را تا حدودی متعادل 

می کند . اما درصد رطوبت در برخی از ماهها چنان بالا می رود که به حد اشباع می رسد . در این حالت هوا از فعل وانفعالات می افتد و یک هوای دم کرده کم تحرکی به وجود می آورد که اصطلاحا به آن شرجی می گویند .

          کوتاه بودن دوره ی بارش و اعتدال دما در این دوره و طولانی بودن دوره ی خشکی به همراه گرمای شدید هوا از مهم ترین ویژگی های آب وهوای استان اند .  

با کمال تاسف باید به این حقیقت تلخ اعتراف کرد که از نظر تقسیم بندی اقالیم ، آب و هوای تمام منطقه ی خلیج فارس از نوع آب و هوای صحرایی است که مقدار باران سالانه آن بسیار کم ومنحصر به فصل کوتاه وروز های انگشت شماری است . فصل ریزش باران در خلیج فارس منحصر به ماههای آذر و دی و بهمن است و نوع باران به اصطلاح هواشناسی از نوع ادواری است که نتیجه مستقیم هسته های هوای کم فشار مدیترانه ای می باشد . در بعضی سال ها ممکن است رگبار های بهاری نیز وجود داشته باشد ولی به طور کلی 8تا 9 ماه گرم سال را در ناحیه ی خلیج فارس باید ماههای بی باران دانست .

    شماره ی روزهای باران فوق العاده کم است ودر بعضی موارد حتی به ده روز در سال هم نمی رسد ولی چنان که معمول مناطق صحرایی است ممکن است قسمت عمده ای از باران تمام سال در یک یا دونوبت فرو ریزد و بجای این که برکت ایجاد کند خرابی و خسارت بار آورد . به طوریکه در بوشهر که در مدت 50 سال مقدار متوسط باران سالانه آن 276 میلیمتر و تعداد روزهای بارانی آن 18 روز بدست آمده در یک نوبت در دی ماه 140 میلی متر یا نصف باران تمام سال در یک شبانه روز بوقوع پیوست و بدیهی است که خسارات حاصله از چنین بارانی ممکن است فوق العاده زیاد باشد .زیرا در این نوع بارش ها ، آب به سرعت از کوهها سرازیر می شود و منطق مجاور مسیل ها و رود های دائمی را در معرض تهدید قرار می دهد . عمده ترین این مناطق عبارتند از : حاشیه رود حله ، مناطق حاشیه ای رود مند ، روستاهای دوراهک ، دهرود سفلی و .... و شهرهای اهرم ، خورموج ، گناوه ودیلم .